English
مجله علمی-پژوهشی انجمن زمین شناسی مهندسی ایران
مشاهده مقالات شماره
 دوره6،شماره12
 
1
اولويت‌بندي عوامل مؤثر بر زمين‌لغزش و تهيه نقشه خطر آن با استفاده از مدل فرآيند تحليل سلسله مراتبي (مطالعه موردي: حوضه کشوري)
( 563 بازدید ) ( 52 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
شناسايي عوامل مؤثر در وقوع زمين‌لغزش در يک حوضه و پهنه‌بندي خطر آن يکي از ابزارهاي اساسي جهت مديريت و اجتناب از خطر مي‌باشد.حوضه آبريز کشوري با مساحت ٣45 كيلومتر‌مربع در٢٠ کيلومتري جنوب شرق خرم‌آباد جزء زاگرس چين‌خورده است و با توجه به نوع سازند‌هاي زمين‌شناسي، وضعيت توپوگرافي، لرزه‌خيزي و اقليم، از پتانسيل لغزشي بالايي برخوردار مي‌باشد. به منظور بررسي پايداري دامنه‌ها در اين حوضه ابتدا لغزش‌هاي حوضه شناسايي و ثبت گرديدند. با قطع نقشه‌هاي عوامل مؤثر بر لغزش با نقشه پراکنش زمين‌لغزش‌ها، تأثير هر يک از عوامل شيب، جهت شيب، ارتفاع، زمين‌شناسي، بارش، کاربري اراضي، فاصله از گسل و آبراهه به ناپايداري شيب‌ها در محيط نرم‌افزار ArcGISبا استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي(AHP)برآورد گرديد. بر اساس نتايج پهنه‌بندي خطر زمين‌لغزش با روش تحليل سلسله مراتبي به ترتيب 9/5، 2/38، 1/38، 79/15 و 01/2 درصد از مساحت منطقه در کلاس‌هاي خطر خيلي کم، کم، متوسط، زياد و خيلي زياد قرار گرفته است.
تخصص ها :
زمين‌لغزش، پهنه‌بندي، حوضه کشوري، تحليل سلسله مراتبي

2
ارزیابی نفوذپذیری و تزریق‌پذیری نهشته‌های کواترنری و توده‌سنگ‌هاي رسوبی ساختگاه سد نرگسی
( 820 بازدید ) ( 102 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
یکی از مهمترین پارامترها در طراحی و ساخت سدها مسئله نشت آب از محل پى و تکيه گاه‌ها است که علاوه بر هدر رفتن آب ذخيره شده در پشت سد، پايدارى سازه سد را نيز به خطر مى‌اندازد. بدین منظور مطالعات وسیعی جهت تعیین مقدار نفوذپذیری توده‌سنگ‌های ساختگاه سد و روش‌های آب‌بندی آن انجام شده است. در این ارتباط، مقاله حاضر به طور موردی به موضوع نشت در سد نرگسی پرداخته است. این سد برروی نهشته‌های کواترنری و سازندهای رسوبی بختیاری، میشان و گچساران قرار دارد. بر مبنای آزمایش‌های فشار آب (لوفران و لوژون) موضوع نشت در این ساختگاه مورد ارزیابی قرار گرفته است. شاخص نفوذپذیری ثانویه در سال 2005 توسط فویو و همکاران به منظور بررسی تاثیر ویژگی‌های درزه‌داری سنگ در نفوذپذیری آنها معرفی گردید. اهمیت این روش امکان تشخیص بین تفاوت بین جک هیدرولیکی و شکست هیدرولیکی می‌باشد. بر اساس شاخص نفوذپذیری ثانویه (SPI)و داده‌های حاصل از آزمایش لوژون و همچنین ویژگی‌های مغزه‌های حفاری، نفوذپذیری توده‌های سنگی بررسی گردید. همچنینبا توجه به نقش خصوصیات زمین شناسی مهندسی،ناحیه‌بندی نفوذپذیری و کیفیت توده‌سنگ در محیط نرم‌افزار Rockwork 14به منظور ارائه دید سه بعدی و قضاوت مهندسی ساده‌تر انجام و نتایج آن بصورت مقاطع مناسب ارائه شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که بجز برخی موارد، همبستگی خوبی میان مقادیر SPIو RQDوجود دارد. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین میزان نشت آب از تکیه‌گاه چپ می‌باشد و سازند میشان از لحاظ نفوذپذیری وضعیت بهتری نسبت به سازندهای گچساران و بختیاری دارد.
تخصص ها :
شاخص نفوذپذیری ثانویه(SPI)، آزمایش فشار آب، سد نرگسی، نفوذپذیری،نشت، نرم‌افزارRockwork 14

3
ارائه روشی تحلیلی برای تخمین عوامل مؤثر بر نشست زمین با استفاده از داده‌های صحرایی و تصاویر InSARدر دشت نیشابور
( 661 بازدید ) ( 46 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
توسعة برداشت از آب‌های زیرزمینی به اندازه‌ای که مقدار تخلیه آبخوان از تغذیه آن بیشتر شود، موجب برهم خوردن تعادل در آبخوان شده و به صورت زمانی یا مکانی موجب کاهش ارتفاع هیدرولیکی می‌گردد. کاهش ارتفاع هيدروليکی و يا افت سطح آب باعث کاهش فشار آب منفذی و افزایش تنش مؤثر وارد بر ذرات آبخوان می‌شود. این پدیده، تحکیم لایه‌هایی از رسوبات ریزدانه را به‌دنبال دارد، که نتیجه آن به صورت نشست در سطح زمین نمایان می‌شود. در سال‌های اخیر افزایش برداشت از آبخوان دشت نیشابور واقع در شمال شرقی ایران، گزارش شده است که نتیجه آن افت سطح آب با میانگین 90 سانتی‌متر در سال و ثبت حداکثر نرخ نشست موضعی 19 سانتی‌متر در سال، بوده است. در این تحقیق بر روی برآورد پارامترهای مؤثر بر نشست دشت نیشابور تمرکز شده‌است. پارامترهای مورد بررسی شامل ضخامت مؤثر لایه‌های ریزدانه تراکم‌پذیر و ذخیره ویژه پلاستیک کالبد آبخوان (Sskv)، می‌باشند که به‌طور مستقیم در محاسبات مربوط به نشست‌های برگشت‌ناپذیر، وارد می‌شوند. در گام اول، ضمن بررسی اطلاعات 231 گمانه، با روش درون‌یابی کریجینگ، نقشه توزیع ریزدانه‌ها در سطح دشت نیشابور تهیه و ارتباط منطقی بین نشست ثبت شده و پتانسیل آبدهی چاه‌های دشت، با ضخامت لایه‌های ریزدانه تحقیق گردید. نتایج حاصل نشان داد که بین ضخامت ریزدانه‌ها در پهنه دشت و میزان تخلیه از چاه‌ها، ارتباطی معکوس وجود دارد. به عبارت دیگر کم‌ترین میزان تخلیه در عمده نواحی دارای بیشترین مقدار ریزدانه (رس و سیلت) دیده می‌شود و ریزدانه بودن بافت آبخوان، و به تبع آن کم بودن هدایت هیدرولیکی، بر کاهش آبدهی چاه‌ها تأثیر مستقیم داشته است. در گام دوم، روند تغییرات نرخ نشست حاصل از تصاوير ماهواره­ای InSARو افت سطح آب برای چاه‌های پیزومتری واقع در محدوده نشست، مورد تحليل قرار گرفت. بررسی‌ها نشان داد که تراکم آبخوان نیشابور عمدتاً در نتیجه تغییر شکل‌های پلاستیک بوده و سهم تغییر شکل‌های الاستیک ناچیز می‌باشد. لذا با صرف‌نظر از تغییرشکل‌های الاستیک، به استناد نقشه‌های نرخ سالانه نشست و نقشه‌های هم‌افت سطح آب، روشی مبتنی بر آنالیز تنش-کرنش برای تعیین مقادیر ذخیره ویژه کالبد پلاستیک آبخوان ارائه گردید. سپس به‌کمک نتایج حاصل از گام نخست، مقادیر ذخیره ویژه پلاستیک کالبد آبخوان (Sskv) محاسبه شد. نتیجه حاصل از تعمیم روش فوق منجر به تهیه نقشه توزیع مقادیر Sskvبرای رسوبات ریزدانه پراکنده در سطح دشت نیشابور گردید.
تخصص ها :
آب زیرزمینی، دشت نیشابور، ذخیره ویژه کالبد آبخوان، نشست زمین

4
ارزیابی زوال¬پذیری نمونه¬هایی از تراورتن¬ها در مقابل تبلور نمک با استفاده از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه
( 665 بازدید ) ( 27 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی دوام و زوال­پذیری سنگ­های ساختمانی تبلور نمک­های محلول است. سولفات منیزیم از نمک­های متداول و مخرب استکه می­تواند باعث زوال­پذیری سنگ­های ساختمانی شود. از این رو ضروری است قبل از انتخاب یک سنگ برای استفاده در نمای بیرونی ساختمان­ها به این موضوع توجه ویژه­ای شود. در تحقیق حاضر از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای ارزیابی زوال­پذیری نمونه­هایی از تراورتن­ها در مقابل تبلور نمک سولفات منیزیم استفاده شده است که می­توان به عنوان یک معیار مقاومت نمونه‌ها در مقابل تبلور نمک از آن­ها استفاده کرد. بدین منظور 15 نمونه تراورتن از مناطق مختلف ایران تهیه شد و علاوه بر مطالعات سنگ‌شناسی، تعدادی از ویژگی­های فیزیکی و مکانیکی آن­ها شامل چگالی، تخلخل، جذب آب، مقاومت فشاری تک­محوری و کششی برزیلین اندازه­گیری شد. سپس آزمایش تبلور نمک در محلول سولفات منیزیم تا 60 چرخه انجام شد و بر اساس افت وزنی و همچنین وضعیت ظاهری نمونه­ها، پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای هر نمونه تعیین و ارتباط آن­ها با تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونه­ها با انجام آنالیزهای رگرسیون برقرار شد. نتایج نشان می­دهد سرعت تجزیه همبستگی بالایی با تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونه­ها دارد در صورتی که برای شاخص تجزیه اینگونه نیست. همچنین نتایج نشان می­دهد ویژگی­های ساختاری نمونه­ها، تخلخل مؤثر و مقاومت کششی برزیلین از عوامل مهم کنترل کننده دوام نمونه­ها در مقابل تبلور نمک می­باشند.
تخصص ها :
زوال­پذیری، تبلور نمک، شاخص تجزیه، سرعت تجزیه، تراورتن، تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین

5
تأثير خصوصیات زمین‌شناسی مهندسی سنگدانه¬ها بر مقاومت بتن
( 864 بازدید ) ( 121 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
در اين تحقيق به منظور ارزيابي خواص مهندسي سنگدانه‌ها در بتن، سنگ‌هايي از معادن مختلف انتخاب و سپس براي ساخت بتن مورد استفاده قرار گرفته است. در ابتدا خصوصيات فيزيکي و مکانيکي سنگدانه‌هاي انتخاب شده در آزمايشگاه تعيين و در مراحل بعد مصالح موجود به سنگدانه‌هايي در اندازه شن و ماسه خرد شده و برخي خصوصيات سنگدانه‌ها مثل شكل، تخلخل، ارزش ضربه، ارزش فشاري و دانه‌بندي آنها تعيين شده است. سپس با استفاده از طرح اختلاط ثابتي از سنگدانه‌هاي موجود بتن تهيه و خصوصيات مکانيکي بتن تهيه شده از قبيل مقاومت فشاري، مقاومت كششي و مدول الاستيسيته بعد از گذشت 7، 28 و 90 روز تعيين شده است. در ادامه نتايج بدست آمده مورد تحليل و تجزيه قرار گرفته و درصد تاثير هر يك از خواص سنگدانه‌ها بر مقاومت بتن مورد بررسي قرار گرفته است. اين درصد تاثير راهنماي مفيدي براي شناسايي سنگدانه‌هاي مطلوب و همچنين آزمايش‌هاي مورد نياز و ضرورري براي اكتشاف منابع سنگدانه‌اي مي‌باشد.


تخصص ها :
سنگدانه­، طرح اختلاط بتن، خواص فيزيكي، خواص مكانيكي، سنگ‌شناسي

6
ارزیابی تأثیر تأخیرات بر عملکرد TBM با استفاده از ماتریس اندرکنش (مطالعه موردی قطعه دوم تونل انتقال آب کرج - تهران)
( 637 بازدید ) ( 18 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
در حفاری مکانیزه تونل پیش‌بینی عملکرد TBMبه منظور تخمین زمان و هزینه پروژه از اهمیت زیادی برخوردار است. مدل‌های CSM، NTNUو QTBMبه عنوان مدل‌های اصلی پیش‌بینی عملکرد TBMشناخته شده‌اند که در آنها روابطی برای تخمین ضریب بهره‌وری نیز وجود دارد. اگرچه در هر کدام از این مدل‌ها برای تخمین ضریب بهره‌وری از پارامترهای خاصی استفاده شده است ولیکن به طور کلی تأثیر توأم دو یا چند عامل در نظر گرفته نشده است. از طرف دیگر بسیاری از پارامترها وابستگی شدیدی با یکدیگر داشته و ممکن است به طور همزمان بر عملکرد TBMتأثیر بگذارند.بنابراین می‌توان با تشکیل یک ماتریس اندرکنش اثر متقابل پارامترها بر یکدیگر و در نتیجه بر عملکرد TBMرا ارزیابی کرد. در این تحقیق ماتریسی با 21 پارامتر مؤثر بر ضریب بهره‌وری تشکیل داده شده است. اندرکنش این پارامترها نشان می‌دهد که نبود خدمات فنی بیشترین تأثیر را در عملکرد TBMدارد. با ثبت مقادیر واقعی فعالیت‌ها و تأخیرات بر حسب ساعت بر متر می‌توان شاخص تأخیرات (DTI) را به دست آورد که این شاخص نسبت عکس با عملکرد TBMداشته و با ضریب همبستگی 872/0 رابطه مستقیم با زمان خالص حفاری تونل دارد.
تخصص ها :
عملکرد TBM، ماتریس اندرکنش، ضریب بهره وری، شاخص تأخیرات، کرج

7
تحلیل پایداری سطوح شیبدار مشرف به نیروگاه سد خرسان 3 تحت بارگذاری زلزله به کمک نرم‌افزار UDEC
( 650 بازدید ) ( 85 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 12
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
تحلیل پایداری شیروانی‌های سنگی به کمک روش‌هایی مانند تعادل حدی، عددی، تجربی و تصاویر استریوگرافیکی صورت می‌پذیرد. روش تحلیل با توجه به شرایط محلی و نوع پتانسیل گسیختگی و با در نظر گرفتن محتاطانه ضعف‌ها، قوت‌ها و محدودیت‌های هر روش انتخاب می‌شود. در این تحقیق پایداری سطوح شیبدار مشرف به نیروگاه سد خرسان 3 در اثر بارگذاری زلزله بررسی می‌گردد. در هنگام وقوع زمین لرزه‌های بزرگ خسارت فراوانی به سازه‌های سطحی وارد می‌شود و با توجه به اینکه بار دینامیکی زلزله یکی از عواملی است که می‌تواند شیب‌های سنگ را ناپایدار سازد برای ارزیابی پایداری سطوح شیبدار در مقابل زلزله می‌توان از تحلیل دینامیکی استفاده کرد. در این تحقیق ابتدا با بررسی گزارش‌ها و اطلاعات موجود و برداشت‌های زمین‌شناسی در منطقه، اطلاعات لازم جهت تحلیل پایداری شیروانی، استخراج می‌گردد و سپس تحلیل پایداری شیروانی در سه مرحله صورت می گیرد: مرحله اول، تحلیل پایداری استاتیکی به کمک روش عددی، مرحله دوم، تحلیل پایداری دینامیکی تحت بارگذاری زلزله به کمک روش عددی و در مرحله سوم، تحلیل پایداری شبه استاتیکی انجام می‌شود. برای بررسی پایداری سطوح شیبدار سنگی به کمک روش عددی از نرم‌افزار UDECاستفاده می‌گردد. این نرم‌افزار براساس روش المان مجزا کار می‌کند و در محیط‌هایی که ناپیوستگی‌ها نقش اساسی را در رفتار سنگ ایفا می‌کنند کاربرد دارد. نتایج تحلیل نشان می‌دهد شیروانی مشرف به نیروگاه سد خرسان 3 تحت بارگذاری زلزله ناپایدار است و بنابراین نصب سیستم نگهداری ضروری است.تحلیل پایداری شبه استاتیکی و محاسبه فاکتور ایمنی شیروانی مشرف به ساختگاه نیروگاه سد خرسان 3 به ازای ضریب زلزله 2/0 و 3/0 نیز انجام شد. نتایج حاصل از این تحلیل نشان می‌دهد کهشیروانی مذکور ناپایدار است. نتيجه مشابه تحليل پایداری به کمک نرم‌افزار UDECاست.
تخصص ها :
تحلیل پایداری، سد، بارگذاری زلزله، سطوح شیبدار سنگی، محیط ناپیوسته

شماره های منتشر شده
دسترسی سریع

اخبار
کلیه حقوق این وب سایت برای مجله علمی-پژوهشی انجمن زمین شناسی مهندسی ایران محفوظ می باشد .