English
مجله علمی-پژوهشی انجمن زمین شناسی مهندسی ایران
مشاهده مقالات شماره
 دوره6،شماره34
 
1
بررسی تأثیر ویژگی‌های زمین‌‌‌شناسی مهندسی ژیپس‌های سازند گچساران در گسترش اشکال انحلالی (منطقه رامهرمز، استان خوزستان)
( 725 بازدید ) ( 224 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
پدیده کارست در ژیپس‌ها به دلیل قابلیت انحلال زیاد به آسانی توسعه پیدا می‌کند. در این پژوهش با استفاده از مطالعات سنگ‌شناسی و تعیین خصوصیات فیزیکی و مکانیکی نمونه‌های ژیپس سازند گچساران در منطقه رامهرمز، رابطه بین خصوصیات زمین‌شناسی مهندسی ژیپس با چگونگی توسعه اشکال انحلالی بررسی گردیده است.برای تعیین نوع سنگ ژیپس از (Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System) ANFISبه عنوان ترکیبی از منطق فازی با شبکه‌های عصبی در قالب روش‌های Neuro-Fuzzyاستفاده شد. پارامترهای ورودی این مدل شامل مقاومت تراکمی تک محوره، مقاومت کششی، شاخص دوام سیکل اول و درصد تخلخل 80 نمونه آزمایشگاهی می‌باشند. با استفاده از ANFISمدلی ساخته شد که با داشتن اطلاعات اندکی از سنگ، قادر به پیش‌بینی نوع سنگ خواهیم بود. با توجه به مطالعات سنگ‌شناسی، ژیپس‌های سازند گچساران در دو نوع آلاباستر (دارای بافت ریزدانه) و پورفیریتیک (دارای بافت درشت‌دانه) تقسیم‌بندی شده‌اند. نتایج نشان داد که بافت سنگ، به‌ویژه شکل و اندازه دانه‌ها، یک پارامتر مهم کنترل‌کننده خصوصیات مکانیکی ژیپس‌های مذکور می‌باشد. با توجه به رده‌بندی مهندسی سنگ بکر، ژیپس آلاباستر در رده سنگ ضعیف با نسبت مدولی زیاد DHو ژیپس پورفیریتیک در رده سنگ بسیار ضعیف بانسبت مدولی زیاد EHقرار می‌گیرند. ژیپس آلاباستر نسبت به ژیپس پورفیریتیک دارای مقاومت تراکمی، مقاومت کششی و قابلیت انحلال بیشتری بوده و رفتار شکننده‌تری از خود نشان می‌دهد. به همین علت پدیده‌های کارستی همچون فروچاله انحلالی، چاه‌های کارستی،  طاق‌های طبیعی و غار در آنها گسترش بیشتری دارند. ژیپس پورفیریتیکدوام شکفتگی بیشتر و مقاومت کمتری نسبت به ژیپس آلاباستردارد. به همین دلیل فروچاله‌های فرونشستی و فروریزشی در آنها توسعه زیادتری دارد. هم‌چنین کارن‌ها و برج‌های انحلالی در آنها باابعاد بزرگتری شکل می‌گیرند.
تخصص ها :

2
کاربرد مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی در شناسایی هندسه زمین‌لغزش نقل، سمیرم
( 604 بازدید ) ( 106 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
زمين‌لغزش نقل واقع شده در منطقه پادناي سميرم در نزديکي روستاي نقل در 70 كيلومتري جنوب شهر حنا، رخ داده است. اين زمين‌لغزش مثلث شکل است. قاعده آن با طول حدود 700 متر در سمت غرب و به سمت رودخانه دنگزلو (از سرشاخه‌هاي رودخانه ماربر)، و فاصله راس آن تا قاعده تقریباً 600 متر است. جهت حركت كلي توده لغزشی نيز از شرق به غرب، و به طرف رودخانه مي‌باشد. زمین‌لغزش در سازند بختیاری متشکل از کنگلومرا با میان لایه‌های مارنی رخ داده است. وضعیت زمین‌شناسی زیرسطحی محدوده زمین‌لغزش توسط برداشت‌های مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی با آرایه دوقطبی-دوقطبی مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور سه خط برداشت در جهت حرکت زمین‌لغزش و سه خط برداشت در جهت عمود بر جهت حرکت زمین‌لغزش با فواصل مساوی، در مجموع به طول 3 کیلومتر طراحی و بر روی آنها اندازه‌گیری‌های مقاومت ویژه الکتریکی صورت گرفت. نتایج مطالعه مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی، وجود لایه مارنی با ضخامت بیش از 50 متر در تمام محدوده زمین‌لغزش را نشان می‌دهد. ضلع شمال‌شرقی زمین‌لغزش توسط گسل محدود شده است، به طوری که شمال شرق آن کنگلومرا و جنوب غرب آن رخنمون مارن قرار دارد. وجود مارن در نزدیکی سطح زمین و در عمق باعث ایجاد دو مکانیزم لغزش یکی نزدیک سطح و دیگری در عمق بیشترشده است. سطح لغزش نزدیک سطح در عمق کمتر از 20 متر شناسایی شده است در حالی که سطح لغزش عمیق در عمق حدود 50 متر قابل تشخیص است. نتایج حاصل از مقاومت ویژه الکتریکی دوبعدی با نتایج چاهک‌های حفر شده مطابقت دارد.
تخصص ها : مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی، زمین‌لغزش، سطح لغزش، مارن، کنگلومرای بختیاری، سمیرم

3
ارزیابی و پهنه‌بندی توان روانگرایی نهشته‌های ساحلی (محدوده ساحلی میدان گازی پارس جنوبی)
( 585 بازدید ) ( 54 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
پديده روانگرايي يکی از مخاطرات زمين‌شناسی به شمار می‌آيد که تأثير مستقيم در پايداری سازه‌هاي زيربنايي دارد. امکان بروز پديده روانگرايي در يک منطقه به وسيله عواملی مانند خصوصيات خاک، نحوه حضور آب زيرزمينی و توان لرزه‌خيزی ارزيابی می‌شود. منطقه پارس‌جنوبی در قسمت جنوبی استان بوشهر يکی از مناطق توسعه يافته صنعتی است که تعدادی سازه‌های زيربنايي حياتی و حساس در آن وجود دارد. از دیدگاه زمین‌شناسی منطقه مورد مطالعه در یک محیط مخروط افکنه‌ای تشکیل شده که دربرگيرنده نهشته‌های سست و ناپيوسته جوان با ترکيبی از رس، سيلت، ماسه و شن می‌باشد. در اين تحقیق گزارش‌های مطالعاتی فازهای 12، 14و 19 و سایر گزارش‌های مربوط به توسعه تجهیزات ساحلی پارس‌جنوبی جمع‌آوری شده و مورد مطالعه قرار گرفتند. عدد نفوذ استاندارد اندازه‌گيری شده در 60 گمانه به همراه سایر اطلاعات ژئوتکنیکی جهت ارزیابی توان روانگرایی لایه‌های ماسه‌ای منطقه مورد استفاده قرار گرفتند. باتوجه به حجم زياد داده‌ها در اين مقاله اطلاعات 16 گمانه منعکس شده است. بررسی‌ها نشان دهنده این است که در محدوده فازهای مطالعاتی 12 و 19 در اثر وقوع یک زلزله با بزرگی 7 ریشتر و شتاب افقی g3/0 امکان بروز پديده روانگرایی وجود دارد. پهنه‌بندی انجام شده بر اساس شاخص توان روانگرایی نشان دهنده این امر است که با نزدیک شدن به خط ساحلی و با اشباع شدن خاک‌های ماسه‌ای خطر روانگرایی بیشتر شده و با دور شدن از ساحل خطر نسبی روانگرایی کاهش می يابد
تخصص ها : پارس‌جنوبی، خلیج‌فارس، روانگرایی، آزمون نفوذ استاندارد، خطر لرزه‌ای، پهنه‌بندی روانگرایی

4
مدل­سازي فرونشست ميدان پارس‌جنوبي با روش‌هاي تحليلي و نيمه تحليلي
( 596 بازدید ) ( 65 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
برداشت از مخازن نفت و گاز افت فشار منفذي اين مخازن را به دنبال خواهد داشت و در نتيجه ميزان فشار مؤثر ناشي از وزن سنگهاي روبارهي مخزن افزايش يافته و باعث تراكم مخزن مي­گردد. در صورتي­كه ميزان تراكم سنگ مخزن از حد معيني فراتر رود سنگ­هاي روباره در اثر وزن خود شروع به فرونشست خواهند كرد. با توجه به اهميت ميدان گازي پارس‌جنوبي و مشترك بودن اين ميدان بين ايران و قطر، محاسبه و مدل­سازي فرونشست سطح ميدان كه مي­تواند تأثير بسزايي در عمليات بهره­برداري از اين ميدان داشته باشد از اهميت بالاي برخوردار است. در اين پژوهش ابتدا با استفاده از تئوري تراكم تك­محوره­ي، تراكم مخزن پارس­جنوبي در انتهاي دوره­ي برداشت محاسبه شده و سپس با استفاده از روش مدل‌سازي تحليلي و نيمه­تحليلي (با استفاده از نرم‌افزار AEsubs) فرونشست ايجاد شده در سطح ميدان در اثر تراكم مخزن تعيين گرديد. بر اساس مطالعات انجام شده مقدار تراکم مخزن پارس جنوبي در پايان دوره‌ي برداشت در حدود 5/0 متر و بيشنه فرونشست ايجاد شده در سطح اين ميدان  بر اساس دو روش مدل‌سازي بيش از 6/0 متر برآورد گرديده است.
تخصص ها : فرونشست، ميدان پارس جنوبي، مدلسازي، سنگ مخزن، مراكز كرنش

5
ارزیابی روش دندانه­ گذاری در تعیین چقرمگی شکست سنگ
( 564 بازدید ) ( 40 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
چقرمگی شکست سنگ يکی از پارامترهای مکانيکي مهم در برخی از کاربردهای مربوط به توده­های سنگی مانند فرآیند شکست در سنگ، فرآیند شکست هیدرولیکی، طراحی و ساخت ماشین‌آلات حفاری مي‌باشد. با این وجود برای اندازه‌گیری این پارامتر روش‌های آزمایشگاهی مختلفی وجود دارد. يکي از روش‌هاي آزمایشگاهی ارائه شده در این زمینه، روش دندانه‌گذاري مي‌باشد. در این تحقیق، در ابتدا رفتارچند سنگ مختلف از نظر نوع و اندازه دانه‌بندی، در آزمایش دندانه‌گذاري بررسي شده و در ادامه عملی بودن این روش در تعیین چقرمگی شکست آن­ها ارزیابی می­شود. با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان گفت که سنگ‌ها در آزمایش دندانه‌گذاري رفتار دوگانه‌اي را از خود نشان مي‌دهد. براي نيروهاي کمتر از بار بحراني، رفتار سنگ مشابه با مواد ترد ديگر بوده ولی براي نيروهاي بيشتر از بار بحراني، رفتار سنگ­های آزمایش شده به طور کلي متفاوت با مواد ترد ديگر مي‌باشد. اين تفاوت در رفتار باعث مي‌شود که نتوان از روش دندانه‌گذاري براي تعیین چقرمگي شکست آن­ها استفاده کرد. دليل اصلی اين تفاوت را مي‌توان ناشي ازبرخی عيوب ساختاري ذاتي در سنگ‌ها دانست.
تخصص ها : چقرمگي شکست، سنگ،‌ روش دندانه‌گذاري، ترک

6
ارتباط خواص كاني‌شناسي و بافتي میکروسکوپی با خصوصيات فيزيکي و مکانيکي سنگ‌هاي گابرو و ديوريت نطنز
( 668 بازدید ) ( 65 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
خصوصيات ميکروسکوپي و ژئومکانيکي سنگ‌هاي ساختماني آذرين شامل مواردي از جمله ميزان دگرساني، وجود ريزدرزه‌ها، مقاومت نهايي، تخلخل، ميزان کاني‌هاي مضر و ... مي‌باشد. براساس پژوهش‌هاي قبلي، تخلخل در سنگ‌هاي آذرين به شدت بر روی مقاومت نهايي نمونه‌ي سنگي تأثيرگذار بوده و آن را کاهش مي‌دهد. در اين تحقيق يك نمونه سنگ گابرويي و يك نمونه سنگ ديوريتي متعلق به يکي از معادن سنگ ساختماني غرب نطنز انتخاب شدند و مورد بررسي‌هاي ميکروسکوپي و ژئومکانيکي قرار گرفتند. با توجه به مطالعات مقاطع نازک سنگ ميزان دگرساني، وجود ريزدرزه‌ها و کاني‌هاي مضر مؤثر بر روی استحکام سنگ‌هاي ساختماني برآورد گرديد. سپس آزمايش‌هاي ژئومکانيکي مانند تعيين چگالي، تخلخل، شاخص دوام، آزمون کشش برزيلي و مقاومت سه محوره مطابق استانداردهاي ISRMانجام شد. داده‌هاي حاصل با مقادير استاندارد تطبيق داده شد و پس از آن رابطه‌ي کيفي بين مقاومت و خواص ميکروسکوپي مشاهده شد که بيانگر اهميت مطالعات ميکروسکوپي سنگ‌هاي ساختماني مي‌باشد. از رابطه‌ي به دست آمده مي‌توان در مراحل اکتشاف، استخراج و فرآوري سنگ‌هاي ساختماني بهره جست و از صرف هزينه‌هاي گزاف، تخريب محيط‌زيست و منابع ملي که پيامد حذف اين مطالعات مي‌باشد، جلوگيري به عمل آورد.
تخصص ها : خصوصیات ميکروسکوپي، ویژگی‌های ژئومکانيکي، دگرساني، سنگ ساختماني، گابرو، ديوريت

7
بررسی آزمایشگاهی رفتار خاک مخلوط با خرده‌لاستیک به منظور بکارگیری در بستر خطوط ریلی
( 702 بازدید ) ( 57 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
از جمله کاربردهای پیشنهادی برای بکارگیری لاستیک فرسوده مخلوط کردن این مصالح به فرم خرده شده با مصالح خاکی و بکارگیری در پشت دیوارهای حائل و خاکریزها می‌باشد. در این خصوص مطالعات جامعی در حوزه مهندسی راه صورت گرفته ولیکن در حوزه مهندسی راه‌آهن تحقیق مشخصی انجام نشده است. با توجه به آنکه در بستر و خاکریز خطوط ریلی یکی از پارامترهای کلیدی، مدول ارتجاعی در دومین مرحله بارگذاری(Ev2) است. لذا در تحقیق حاضر مخلوطی از خاک GW-GCبا مقادیر0، 5، 10و 15درصد خرده‌لاستیک با محدوده دانه‌بندی 475/0 تا 5/2 سانتی‌متر تحت یکسری آزمایش‌هاي استاتیکی فیزیکی و مکانیکی شامل تراکم، هم‌ارز ماسه، ظرفيت باربري کاليفرنيا، برش مستقيم و بارگذاري  صفحه مرحله‌ای قرار گرفته و سپس در اتاقک بارگذاری به ابعاد 1.2×5/2×5/2 متر، ریخته و به تراکم حداکثر آزمایشگاهی مطابق استاندارد ASTM D6270-2006رسانده شده است. در ادامه با استفاده از جک 30 تن، بارگذاری در سه گام و به صورت مرحله‌ای بر روی صفحه مربعی به ابعاد 30×30 سانتی‌متر صورت گرفته است. نتایج آزمایش بیانگر آن است که در مقایسه با خاک بدون خرده‌لاستیک کاهش وزن مخصوص به ميزان 86/11 تا 36/19 درصد، ظرفيت باربري کاليفرنيا به ميزان 35/34 تا 47/67 درصد، پارامترهای مقاومت برشی همچون چسبندگی در ابتدا به مقدار 1/2 درصد افزایش یافته ولی پس از آن مجدداً به میزان 1/27 درصد کاهش پیدا کرده و زاویه اصطکاک داخلی به میزان 8/10 تا 62/21 درصد کاهش داشته است و مقدار Ev2به ميزان 54/27 تا 29/54 درصد کاهش را به دنبال داشته است. با مقایسه نتایج بدست آمده با مقادیر مجاز آیین‌نامه‌ی UIC R719-1996مشخص گردید که حداکثر تا 10 درصد از خرده‌لاستیک را می‌توان بصورت مخلوط با مصالح بستر مورد استفاده قرار داد لیکن استفاده از آن بعنوان بخشی از بدنه خاکریز توصیه نمی‌شود.
تخصص ها : بستر و خاکریز راه‌آهن، خرده‌لاستیک،CBRPLTEV2، آیین‌نامه UIC R719

8
يادداشت فني، تخمین مقاومت تراکمی تک‌محوری آهک‌های مارنی سازند آبدراز با استفاده از خصوصیات فیزیکی
( 578 بازدید ) ( 65 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 6 - شماره 34
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
هدف از این تحقیق ارائه و بررسی روابط ساده و چندمتغیره برای تخمین مقاومت فشاری نمونه‌هایی از سنگ آهک‌های مارنی سازند آبدراز است. بر روی این سازند پروژه‌های مهندسی زیادی مانند سد، تونل و جاده در شمال استان خراسان رضوی احداث شده است. برای این منظور برروی 39نمونه سنگ آهک مارنی سازند آبدراز مطابق با استاندارد انجمن بین‌المللی مکانیک سنگ، آزمایش‌های مربوط به تعیین خصوصیات فیزیکی شامل تخلخل، دانسیته، جذب آب انجام شد و روابطی چند متغیره برای تخمین مقاومت فشاری به دست آمد. نتایج به دست آمده از روش رگرسیون ساده، نشان دهنده‌ی کارایی بهتر دانسیته نسبت به دیگر ویژگی‌های سنگ در تخمین مقاومت تراکمی تک‌محوری است.بهترین رابطه‌ی چندمتغیره نیز به ازای استفاده از متغیرهای مستقل دانسیته و جذب آب برای کل نمونه‌ها به دست آمد.
تخصص ها : خصوصیات فیزیکی، مقاومت فشاری تک‌محوری، آهک مارنی، سازند آبدراز

شماره های منتشر شده
دسترسی سریع

اخبار
کلیه حقوق این وب سایت برای مجله علمی-پژوهشی انجمن زمین شناسی مهندسی ایران محفوظ می باشد .